ខេត្តកំពត៖ យោងតាមឯកសារផ្លូវការសាលក្រមព្រហ្មទណ្ឌលេខ ៦៤៤ “ធ” ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ (និងដីកាពាក់ព័ន្ធ) របស់សាលាដំបូងខេត្តកំពត បានសម្រេចផ្ដន្ទាទោសជនជាប់ចោទឈ្មោះ ចន ប្រុស ភេទប្រុស កើតឆ្នាំ1983 (មានអាសយដ្ឋានបច្ចុប្បន្ននៅភូមិអំពើទល់ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ) ពីបទ «ឈូសឆាយដីព្រៃ ហ៊ុំព័ទ្ធកាប់កាប់ដីព្រៃគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត»។
១. អង្គហេតុ និងដំណើររឿងក្ដី
តាមអង្គហេតុដែលមាននៅក្នុងសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌលេខ ១០៤ ចុះថ្ងៃទី០៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ បានឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ កម្លាំងរដ្ឋបាលព្រៃឈើកែប-កំពត សហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឃុំតាកែន បានចុះបង្ក្រាបករណីឈូសឆាយដីព្រៃ និងហ៊ុំព័ទ្ធកាន់កាប់ដីព្រៃរដ្ឋដោយខុសច្បាប់ នៅចំណុចផ្លូវកែវសាង ស្ថិតក្នុងភូមិជ័យសេនា ឃុំតាកែន ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។
ក្នុងប្រតិបត្តិការនោះ សមត្ថកិច្ចបានរកឃើញសកម្មភាពប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រ (អេស្កាវ៉ាទ័រ ម៉ាក CAT ពណ៌លឿង ១គ្រឿង) ដើម្បីកាយប្រឡាយ និងឈូសឆាយដីព្រៃរបស់រដ្ឋ។ តាមការស្រាវជ្រាវ និងចម្លើយសារភាពរបស់តៃកុងគ្រឿងចក្រ និងសាក្សីបានបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពឈូសឆាយនេះត្រូវបានបញ្ជា និងចាត់ចែងដោយឈ្មោះ ចន ប្រុស ដោយគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត ឬច្បាប់ទម្លាប់ពីក្រសួង ឬស្ថាប័នជំនាញឡើយ។
២. ការដោះស្រាយតាមផ្លូវតុលាការ និងការបដិសេធ
ទោះបីជាជនជាប់ចោទ ចន ប្រុស បានព្យាយាមធ្វើការប្តឹងទាស់ និងសំអាងលើហេតុផលផ្សេងៗ (ដូចជាការអះអាងថាធ្វើផ្លូវសម្រាប់សម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ឬការខិតខំស្វែងរកលិខិតស្នើសុំពីអាជ្ញាធរ) ក៏ដោយ ប៉ុន្តែតុលាការបានពិនិត្យយ៉ាងល្អិតល្អន់ទៅលើអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ រកឃើញថា៖
សកម្មភាពរបស់ជនជាប់ចោទគឺជា បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌជាក់ស្ដែង ដែលមានចែង និងផ្តន្ទាទោសតាម មាត្រា ៩៧ ចំណុចទី៦ នៃច្បាប់ស្តីពីព្រៃឈើ។
ការអះអាង និងការទាញហេតុផលដោះសារផ្សេងៗ មិនអាចកែប្រែអង្គហេតុនៃការរំលោភបំពាន និងការឈូសឆាយដីព្រៃរបស់រដ្ឋដោយគ្មានលិខិតអនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់បានឡើយ។
៣. សេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ លោក សុខ លី ព្រមទាំងចៅក្រមប្រឹក្សា (លោក អៀង វណ្ណា និងលោកស្រី លី ម៉ារីណា) ដោយមានវត្តមានលោក តំណាងអយ្យការ ប៊ិន ស៊ុយ បានប្រកាសសាលក្រមជាផ្លូវការដូចខាងក្រោម៖
ផ្តន្ទាទោស៖ ដាក់ពន្ធនាគារជនជាប់ចោទ ចន ប្រុស កំណត់រយៈពេល ៥ (ប្រាំ) ឆ្នាំ ពីបទ «ឈូសឆាយដីព្រៃ ហ៊ុំព័ទ្ធកាន់កាប់ដីព្រៃគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត» ប្រព្រឹត្តនៅភូមិជ័យសេនា ឃុំតាកែន ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។
ដីកាចាប់ខ្លួន៖ តុលាការបានចេញ ដីកាបង្គាប់ឱ្យចាប់ខ្លួន (ដីកាតាមចាប់ខ្លួន) លើឈ្មោះ ចន ប្រុស ដើម្បីនាំខ្លួនមកអនុវត្តទោសតាមកំណត់ច្បាប់។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ ករណីរបស់លោក ចន ប្រុស គឺជាសារមួយបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីភាពម៉ឺងម៉ាត់នៃការអនុវត្តច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសលើបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ និងដីធ្លីរបស់រដ្ឋ។ ទោះបីជាមានការប្រើប្រាស់រូបភាពជាសកម្មជន ឬការទាញហេតុផលផ្សេងៗមកបាំងមុខយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ទង្វើដែលល្មើសនឹងច្បាប់ ប៉ះពាល់ដល់ទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ជាដាច់ខាត ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ៕
